ΕΦΣΥΝ: Αιολικός σταθμός στη Θεσπρωτία: Οι 105 λόγοι για αδειοδότηση και ο ένας που… αγνοήθηκε Γιώργος Μαντενιώτης
Μπορεί ο γενικός διευθυντής Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ, Κωνσταντίνος Δημόπουλος, να επικαλέστηκε 105 (!) λόγους (νόμους, υπουργικές αποφάσεις, ευρωπαϊκές οδηγίες και κανονισμούς, υπηρεσιακά έγγραφα κ.λπ.), προκειμένου να αιτιολογήσει την αδειοδότηση (Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων) αιολικού σταθμού στη Θεσπρωτία, αλλά αγνόησε τον κυριότερο λόγο για να την απορρίψει: την αρνητική γνωμοδότηση για την εγκατάσταση του έργου από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), δηλαδή τον καθ’ ύλην αρμόδιο φορέα.
Η απόφαση αδειοδότησης αφορά τον αιολικό σταθμό στη θέση (ΑΣΠΗΕ) «ΠΟΥΛΙΑ-ΚΟΤΣΙΟΝ-ΦΑΡΜΑΚΟΒΟΥΝΙ» εντός της Ζώνης Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) – περιοχής NATURA «Ορη Τσαμαντά» στη Θεσπρωτία. Ο αιολικός σταθμός της εταιρείας IBERDROLA ΡΟΚΑΣ θα αποτελείται από 10 ανεμογεννήτριες με συνολικό ύψος 230 μέτρα και διάμετρο φτερωτής 150 μέτρα.
Τα όρη Τσαμαντά (ή Μουργκάνα) αποτελούν μια περιοχή εξαιρετικού φυσικού κάλλους στα σύνορα με την Αλβανία και έχουν ιδιαίτερη σημασία για τα αρπακτικά πουλιά. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, εκεί φώλιαζε ο κρισίμως απειλούμενος ασπροπάρης και από την αλβανική πλευρά των συνόρων υπάρχουν ακόμα ενεργές φωλιές του είδους, με φυσικό επακόλουθο να διέρχονται τακτικά και από το ελληνικό τμήμα του ορεινού όγκου προς αναζήτηση τροφής. Παράλληλα, στην περιοχή εγκατάστασης του έργου φωλιάζουν ο χρυσαετός και ο φιδαετός, είδη ιδιαίτερα ευάλωτα σε επιπτώσεις από την εγκατάσταση ανεμογεννητριών (πρόσκρουση, εκτοπισμός-απώλεια κρίσιμου βιότοπου).
Τα προαναφερόμενα στοιχεία, τα οποία υποβλήθηκαν από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία κατά τη δημόσια διαβούλευση του έργου πριν από τρία χρόνια, ελήφθησαν υπόψη και από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, ο οποίος εξέδωσε αρνητική γνωμοδότηση για την εγκατάσταση του έργου, την οποία για ακόμη μία φορά παρέκαμψε χωρίς ουσιαστική τεκμηρίωση το ΥΠΕΝ, προχωρώντας στην αδειοδότηση του έργου. Μάλιστα, ο Κ. Δημόπουλος θεώρησε ισχυρότερο του Οργανισμού το απαντητικό υπόμνημα της εταιρείας επί της αρνητικής γνωμοδότησης του ΟΦΥΠΕΚΑ.
Εν τούτοις, σύμφωνα με την Ορνιθολογική, η αδειοδότηση αυτή δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί αυθαίρετη, αφού πλέον υπάρχει και νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας που έχει κρίνει πως η γνώμη του φορέα που διαχειρίζεται την περιοχή NATURA (δηλαδή ο ΟΦΥΠΕΚΑ) είναι βαρύνουσας σημασίας σχετικά με την έγκριση ή μη ενός έργου. Εξάλλου, η αδειοδότηση αυτή έρχεται ενώ έχει υποβληθεί από το 2023, αλλά εκκρεμεί ακόμα η έγκρισή της, η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για τη συγκεκριμένη περιοχή NATURA. Σύμφωνα με την ΕΠΜ που υποβλήθηκε, ο εν λόγω ΑΣΠΗΕ εμπίπτει εντός προτεινόμενης Ζώνης Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ), δηλαδή Ζώνης εντός της οποίας δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση έργων ΑΠΕ. Επομένως, το υπουργείο προβαίνει στην αδειοδότηση ενός έργου που έχει κριθεί καθολικά ότι δεν είναι συμβατό με την ορθή διαχείριση της συγκεκριμένης περιοχής NATURA, προσπαθώντας να δημιουργήσει τετελεσμένο πριν από την έγκριση της εν λόγω ΕΠΜ.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα συνεχίζει να είναι υπόλογη για παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με την εγκατάσταση αιολικών σταθμών στις περιοχές NATURA. Στην αιτιολογημένη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εναντίον της Ελλάδας, τον Φεβρουάριο του 2023, αναφέρεται κατά λέξη πως η έγκριση έργων αιολικής ενέργειας εντός περιοχών NATURA με βάση το ισχύον Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ αποτελεί παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη φύση. Ετσι, το ΥΠΕΝ διατυμπανίζει κατά καιρούς πως το αναθεωρημένο χωροταξικό «είναι έτοιμο για δημοσίευση», αλλά μέχρι τότε «τακτοποιεί» μεμονωμένα έργα με το περιβαλλοντικά και νομικά ανεπαρκές ισχύον καθεστώς!
«Οταν σχεδόν το 30% όλων των ήδη αδειοδοτημένων ανεμογεννητριών εμπίπτει εντός προστατευόμενων περιοχών για τα πουλιά, προκαλώντας ήδη πολύ σημαντικές επιπτώσεις στους πληθυσμούς τους, οποιαδήποτε νέα αδειοδότηση και κατασκευή αιολικών σταθμών στις περιοχές NATURA είναι απαράδεκτη, επιζήμια για τη φύση και ασύμβατη με τον χαρακτήρα των προστατευόμενων περιοχών και πρέπει να αποτραπεί», επισημαίνει η Ορνιθολογική.
