ΕΦΣΥΝ: Ο μαύρος απολογισμός των πυρκαγιών: Πέντε νεκροί – Στάχτη πάνω από 180.000 στρέμματα Γιώργος Μαντενιώτης
Βαρύ περιβαλλοντικό και κοινωνικό πλήγμα από τις φωτιές και είναι μόνο αρχές Αυγούστου ● Σε επιφυλακή Πυροσβεστική και κάτοικοι στη Δυτική Αττική από τις διάσπαρτες εστίες
Πάνω από 180.000 στρέμματα γης παραδόθηκαν στις φλόγες μέσα σε λίγες ημέρες, πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθεια αντιμετώπισης των πυρκαγιών και χιλιάδες κάτοικοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την απώλεια των σπιτιών και των περιουσιών τους.
Η χώρα μπήκε στον πιο απαιτητικό μήνα της αντιπυρικής περιόδου έχοντας ήδη υποστεί ένα βαρύ περιβαλλοντικό και κοινωνικό πλήγμα, ενώ τα τελευταία μεγάλα μέτωπα μπορεί να εμφανίζουν βελτιωμένη εικόνα, ωστόσο εξακολουθούν να κρύβουν σοβαρούς κινδύνους αναζωπυρώσεων.
Στη Δυτική Αττική οι πυροσβεστικές δυνάμεις εξακολουθούν να δίνουν μάχη με τις διάσπαρτες εστίες, επιχειρώντας να σταθεροποιήσουν την κατάσταση έπειτα από ημέρες ακραίων συνθηκών και υπό τον φόβο αναζωπυρώσεων. Από νωρίς το πρωί της Τρίτης επιχειρούσαν 16 εναέρια μέσα στη Λούμπα, βόρεια προς τα Βίλια και στην περιοχή των λατομείων των Μεγάρων, πραγματοποιώντας συνεχείς ρίψεις νερού για τη μείωση του θερμικού φορτίου και την υποστήριξη των επίγειων δυνάμεων.
Μέχρι το βράδυ της Τρίτης το πιο ενεργό σημείο της πυρκαγιάς εντοπιζόταν στη Λούμπα και στη Λάκκα Καλογήρου, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές υπήρχαν μικρές εστίες τις οποίες προσπαθούν να περιορίσουν οι πυροσβέστες. Στο σημείο επιχειρούσαν 526 πυροσβέστες, 29 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων και 141 οχήματα μαζί με πυροσβέστες από τη Ρουμανία και τη Γαλλία.
Παρά το γεγονός ότι η εικόνα στην Ψάθα εμφανίζεται αισθητά βελτιωμένη, το υπέδαφος εξακολουθεί να διατηρεί υψηλό θερμικό φορτίο, με τους πυροσβέστες να εκτιμούν ότι θα χρειαστούν ακόμη αρκετές ημέρες ώστε να ολοκληρωθεί η ψύξη όλων των επικίνδυνων σημείων και να αποκλειστεί ο κίνδυνος επανεκδήλωσης ενεργών μετώπων.
Η εικόνα που αντίκρισαν στο Πόρτο Γερμενό οι κάτοικοι μετά τη βιβλική καταστροφή που υπέστη η περιοχή ήταν τραγική. Μιλώντας στην κάμερα του orange press και περιγράφοντας τις στιγμές της εκκένωσης, ο Αποστόλης Παπαγιαννόπουλος, κάτοικος της περιοχής, καταγγέλλει την παντελή έλλειψη προετοιμασίας και πρόληψης από την πλευρά του κρατικού μηχανισμού. «Την ημέρα που φεύγαμε, γύρω στη μία με δύο το μεσημέρι, βλέπαμε να μπαίνουν ερπυστριοφόρα για να ανοίξουν ζώνες πυρασφάλειας. Αν είναι δυνατόν, καμία προεργασία. Τίποτα δεν υπήρχε οργανωμένο […] Δεν τους νοιάζει ο πλούτος της χώρας μας, τα δάση, οι περιουσίες των λαϊκών ανθρώπων. Μας έκαψαν για τα κέρδη τους, για τις ανεμογεννήτριες, για τους ιδιώτες, για να χτίσουν βίλες και ξενοδοχεία. Ενα κράτος που έχει για τους λίγους, αλλά δεν έχει για τους πολλούς».
Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διερεύνηση των αιτίων της σύγκρουσης των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα, καθώς η προκαταρκτική έρευνα έχει ανατεθεί από την Εισαγγελία στην Ελληνική Αστυνομία και ειδικότερα στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών, λόγω της απώλειας των δύο χειριστών. Παράλληλα θα οριστούν πραγματογνώμονες και θα συγκεντρωθούν καταθέσεις, βιντεοληπτικό υλικό και κάθε διαθέσιμο στοιχείο, ωστόσο η απουσία του αρμόδιου οργανισμού διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων από την κύρια διαδικασία προκαλεί πλήθος ερωτημάτων. Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα ελικόπτερα, τα οποία φέρουν αμερικανικό νηολόγιο, υπάγονται στην αρμοδιότητα της αμερικανικής FAA, ενώ επισημαίνει ότι ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν έχει θεσμική αρμοδιότητα στις πτήσεις αεροπυρόσβεσης.
Την ίδια ώρα οι πρώτες ενδείξεις για τα αίτια της πυρκαγιάς που ξεκίνησε στη Βοιωτία και επεκτάθηκε μέχρι τη Δυτική Αττική συγκλίνουν στην εκδοχή του βραχυκυκλώματος σε γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τα ευρήματα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, τα οποία συνοδεύονται από φωτογραφικό υλικό, οι ισχυροί άνεμοι προκάλεσαν ταλάντωση και επαφή δύο αγωγών, δημιουργώντας ηλεκτρικό τόξο και σπινθήρες που έπεσαν σε ξερή βλάστηση. Τα ίχνη τήξης και παραμόρφωσης των αγωγών θεωρούνται συμβατά με την εκδήλωση βραχυκυκλώματος και αποτέλεσαν βασικά στοιχεία για την άσκηση διώξεων στους δύο συλληφθέντες.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Οπως επισημαίνει και η WWF Ελλάς στον πρώτο απολογισμό για τις φετινές πυρκαγιές, οι αρχικές έρευνες δείχνουν ότι και φέτος αρκετές πυρκαγιές συνδέονται με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, ένα αίτιο που έχει επανειλημμένα συσχετιστεί με ιδιαίτερα καταστροφικές δασικές πυρκαγιές.
Με βάση τις πρώτες δορυφορικές εκτιμήσεις, οι μεγαλύτερες πυρκαγιές σε Κρήτη, Πάρο, νότια Βοιωτία και Δυτική Αττική έχουν κάψει περισσότερα από 180.000 στρέμματα, ενώ η συνολική καμένη έκταση εκτιμάται ότι ενδέχεται να ξεπεράσει τα 200.000 στρέμματα καθώς ολοκληρώνονται οι χαρτογραφήσεις. Πάνω από 10.000 κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ εκτεταμένες είναι οι ζημιές σε κατοικίες, καλλιέργειες και επιχειρήσεις.
28.000 στρέμματα είχαν καεί ξανά
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στη Δυτική Αττική, όπου περίπου 28.000 στρέμματα είχαν καεί ξανά μέσα στις τελευταίες δύο δεκαετίες. Οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές περιορίζουν δραστικά τις δυνατότητες φυσικής αναγέννησης των οικοσυστημάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόνιμης υποβάθμισης. Σύμφωνα με τη WWF, περισσότερα από 30.000 στρέμματα στη Δυτική Αττική ενδέχεται να χρειαστούν ενεργές παρεμβάσεις αποκατάστασης, ενώ εκτιμά ότι σε όλη την Ελλάδα κάηκαν περισσότερα από 180.000 στρέμματα τις τελευταίες ημέρες.
Οπως υπογραμμίζει η WWF, «βρισκόμαστε εν μέσω αντιπυρικής περιόδου και μόλις στην αρχή του παραδοσιακά πιο δύσκολου μήνα», προειδοποιώντας ότι η χώρα οφείλει να επενδύσει πολύ περισσότερο στην πρόληψη, στη διαχείριση της καύσιμης ύλης, στη συντήρηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και στην ενίσχυση της επιστημονικής παρακολούθησης των δασικών οικοσυστημάτων.
